Wat is de kans op een door oorlog veroorzaakte kernramp bij Zaporizhzhia?

Posted on

Zorgen over een potentiële kernramp door beschietingen rond de kerncentrale van Zaporizhzhia nemen alsmaar toe. Deze week bracht het internationale atoomenergieagentschap van de VN (IAEA) een rapport uit waarin gepleit wordt voor een veiligheidszone rond de centrale. Hoe groot is het risico op een kernramp in de Oekraïense stad?

De grote zorg is dat er radioactiviteit vrijkomt door schade als gevolg van beschietingen rond de kerncentrale in Zaporizhzhia. Die zorgen zijn terecht: hoewel alle veiligheidssystemen op dit moment nog intact zijn, is er aanzienlijke schade geconstateerd door de IAEA.

Dat de IAEA zich zo’n zorgen maakt, heeft vooral te maken met de kans op escalatie of het voortduren van het geweld in het gebied rond de kerncentrale. Vandaar dat het agentschap in het rapport van dinsdag oproept tot een veiligheidszone, wat inhoudt dat de strijdende partijen daar geen troepen legeren, en een staakt-het-vuren in het gebied.

“Zolang de strijd voortduurt, kun je eigenlijk heel slecht een inschatting maken van wat de risico’s zijn”, zegt Mark van Bourgondiën van de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS). “Die hangen namelijk niet af van de gebruikelijke kansberekeningen, maar van de vraag hoe de strijd zich daar ontwikkelt.”

Er zijn drie punten die de veiligheid van een kerncentrale moeten garanderen: de kernsplijting moet gecontroleerd plaatsvinden, de reactoren moeten goed gekoeld kunnen worden en radioactief materiaal moet altijd binnen blijven. Op het moment dat een van deze voorwaarden niet gegarandeerd kan worden, bestaat de kans dat radioactieve deeltjes in de omgeving terechtkomen.

Die eerste veiligheidsvoorwaarde is op de huidige situatie in Zaporizhzhia waarschijnlijk het minst van toepassing. De splitsing van de kernatomen (wat nodig is om stroom op te wekken) vindt plaats in het meest beveiligde deel van een kernreactor. En dat deel van de kerncentrale wordt op dit moment niet bedreigd door de beschietingen.

Bovendien kun je kernreactoren in noodsituaties op verschillende manieren uitzetten, waardoor de atoomsplitsing stopt.

De veiligheid van koelingssystemen is momenteel de grootste zorg. Die systemen zijn nodig om overbodige warmte in de kerncentrale af te voeren. Als de koelsystemen niet meer werken, raakt een reactor oververhit. In het ergste geval kan hierbij radioactief materiaal vrijkomen.

Omdat koelsystemen afhankelijk zijn van elektriciteit, kan een stroomstoring of schade aan het elektriciteitsnet gevaarlijk zijn. Dit leidt niet direct tot een kernongeval, omdat er noodoplossingen beschikbaar zijn. Zo kunnen dieselgeneratoren en batterijen de stroomvoorziening tijdelijk overnemen.

Toch is er reden tot zorg over de koelsystemen in de kerncentrale van Zaporizhzhia. De afgelopen maanden raakte de stroomvoorziening door beschietingen zwaar beschadigd. Inmiddels is de centrale ook de verbinding met de laatste hoofdaansluiting op het stroomnetwerk kwijtgeraakt, meldde de IAEA dit weekend.

De centrale ‘leent’ momenteel stroom van een nabijgelegen thermische energiecentrale. Maar als de beschietingen heviger worden en de noodoplossingen ook onbruikbaar zouden worden, ligt een kernongeval op de loer.

En dan is er nog de derde voorwaarde: de garantie dat radioactief materiaal nooit naar buiten kan. Dit heeft vooral te maken met de bouw van de centrale. De eisen voor de veiligheid van kerncentrales zijn tegenwoordig zeer streng, en ook Zaporizhzhia voldoet aan de internationale IAEA-normen. Dit betekent dat het complex voorbereid is op ernstige scenario’s, zoals natuurrampen, explosies of vliegtuigrampen.

Maar een oorlog is onvoorspelbaar en kan serieuze schade toebrengen. Op dit moment hebben de beschietingen en granaten die op het terrein terecht zijn gekomen de kernreactoren nog niet beschadigd. Maar dat kan volgens Van Bourgondiën zomaar veranderen. “Op het moment dat er sprake zou zijn van raketbeschietingen bijvoorbeeld. Daarom is het van het grootste belang dat er een veilige zone rond de kerncentrale komt en de strijd op het terrein stopt.”

Tot slot is het belangrijk om het personeel van de centrale in de gaten te houden. De centrale is namelijk al sinds maart in handen van de Russen, maar wordt nog altijd bediend door het Oekraïense personeel. De IAEA maakt in haar rapport melding van hoge werkdruk en moeilijke werkomstandigheden. Van Bourgondiën: “Hierdoor is de kans groter dat mensen fouten gaan maken die gevolgen kunnen hebben voor de nucleaire veiligheid.”

Mocht het tot een kernramp komen, dan is de kans klein dat we er hier in Nederland iets van gaan merken. Radioactieve deeltjes die Nederland zouden bereiken, zijn dusdanig verdund dat ze geen gevaar meer vormen voor de gezondheid. Vooral de regio’s rondom Zaporizhzhia (waaronder ook delen van Rusland) zouden bij een kernramp gevaar lopen. Radioactieve straling kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen. Grote gebieden kunnen daardoor onbewoonbaar worden, zoals gebeurde door de Tsjernobylramp in 1986 (ook in Oekraïne).

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services