Oud-topambtenaar lichtte ministers op cruciale momenten niet in over gaswinning

Posted on

Oud-topambtenaar Mark Dierikx bracht ministers van Economische Zaken (EZ) Maxime Verhagen en Henk Kamp tussen 2012 en 2016 verschillende keren niet op de hoogte van cruciale gebeurtenissen rondom de Groningse gaswinning. Dat blijkt donderdag uit zijn verhoor door de enquêtecommissie.

Dierikx was in deze periode directeur-generaal Energie op het ministerie. Hij gaf leiding aan de afdeling die zich bezighield met de gaswinning.

De directeur-generaal Energie was in die tijd een grote speler in het gasgebouw, de naam voor de complexe samenwerking tussen de staat en oliebedrijven Shell en ExxonMobil.

Dierikx zat bij de vergaderingen van de Maatschap Groningen. Aan deze tafel werd in die periode het beleid voor de gaswinning bepaald. Tegelijkertijd was hij lid van het College van Gedelegeerde Commissarissen van GasTerra, dat over de besluiten van het handelshuis ging.

Verhagen schoof dossier door naar volgende minister

In augustus 2012 werd Huizinge getroffen door een zware aardbeving. In die periode was Verhagen minister en het kabinet Rutte-I demissionair.

In september deelde de toezichthouder de eerste alarmerende inzichten over het veiligheidsrisico. Uit onderzoek bleek dat er zwaardere bevingen konden komen dan werd gedacht, maar het was op dat moment nog onduidelijk hoe zwaar.

De commissie wilde van Dierikx weten waarom hij Verhagen hier niet over informeerde. “Ik ga een minister niet met onvoldragen en onvolkomen informatie belasten op het moment dat hij in zijn laatste fase van zijn ministerschap zit en demissionair is”, antwoordde hij.

Verhagen was in die tijd ook amper op het ministerie te vinden, vertelde Dierikx. In die tijd probeerde de burgemeester van Loppersum hem te bereiken, maar die kreeg geen contact. Toen Dierikx dit hoorde, belde hij Verhagen op en die gaf aan dat Dierikx maar moest bellen. “Dit is voor de volgende minister relevant”, zou Verhagen hebben gezegd.

Dierikx ontkent dat aandeelhouders invloed uitoefenden

Verhagen werd als minister opgevolgd dor Kamp, die op 5 november aantrad. Een dag later praatte Dierikx Kamp bij. Om de minister volledig te informeren had de topambtenaar overleg gevoerd met de andere partijen van de Maatschap: Shell en ExxonMobil.

Volgens de commissie kregen de aandeelhouders in dat gesprek met Dierikx “wel heel veel ruimte” om het eerste gesprek met Kamp te beïnvloeden. Ze baseerden zich voor deze constatering op notulen.

Dierikx bestreed dit: “Ik heb daar een ander beeld bij. Het is mijn stijl van werken om goed geïnformeerd te zijn en alle opvattingen te kennen.”

Minister niet op hoogte gebracht van berekeningen

In januari 2013 moest Kamp een besluit nemen over de gaswinning. De toezichthouder adviseerde een verlaging, maar de minister besloot anders. Hij zette veertien onderzoeken uit om eerst meer informatie te verkrijgen.

Volgens Dierikx was er toen veel onzekerheid over het veiligheidsrisico en de gevolgen voor de leveringszekerheid. Om meer duidelijkheid te krijgen vroeg het ministerie in het najaar van 2012 aan GasTerra om uit te rekenen hoeveel de gaswinning verlaagd kan worden. Zij kwamen op 27 miljard kuub uit. Eind december werd het handelshuis nog eens gevraagd om scenario’s te verkennen.

Dit getal was bekend bij de ambtenaren, maar toch werd het niet specifiek genoemd in de nota’s die begin januari werden opgesteld voor Kamp. Ook de verkenning werd niet gedeeld met de minister, vertelde Dierikx.

Ministerie reageert schouderophalend over hogere winning

In februari/maart 2013 werd het Dierikx duidelijk dat de gaswinning uit het Groningenveld ook nog eens hoger zal uitvallen dan de jaren ervoor. In mei bracht Dierikx Kamp op de hoogte. Op dat moment leefden er onder medewerkers van de NAM en GasTerra zorgen over deze hogere winning vanwege de maatschappelijke reactie.

“Wat is jullie advies?”, vroeg de minister. Dierikx adviseerde niet in te grijpen. Een paar maanden eerder had de minister ook besloten om eerst meer onderzoek uit te zetten voordat een besluit werd genomen over een eventuele verlaging. Dierikx benadrukte dat er nog geen nieuwe inzichten waren en dat ze consistent moesten handelen.

Kamp greep niet in. De gaswinning kwam dat jaar op bijna 54 miljard uit, een recordhoeveelheid sinds 1981. Het zorgde voor veel frustratie in Groningen.

De commissie hield Dierikx voor dat ze vernomen had dat de werkrelatie tussen hem en Kamp hierdoor verslechterd zou zijn. Hij herkent dit beeld niet, al gaf hij wel aan dat de minister achteraf niet blij was met de gang van zaken. “Maar, het was een kwestie van zand erover. Het is zoals het is.”

Topambtenaar had veel ruimte om eigen besluiten te nemen

De voorbeelden tonen een beeld van de werkwijze van topambtenaar Dierikx, die zelf ook toelichting gaf. In de periode tot 2014 was het niet gebruikelijk dat de minister werd geraadpleegd voor de posities die hij in zijn functie innam in het gasgebouw. De directeur-generaal vertegenwoordigde de staat, maar zat er “op persoonlijke titel”.

Hij gaf alleen een terugkoppeling aan de minister als “daar noodzaak toe was”. Zo stemde Dierikx eind 2012 – alle partijen waren toen al op de hoogte van de nieuwe inzichten over het risico – in met het businessplan van GasTerra om in 2013 48,9 miljard kuub gas te winnen. Kamp werd hier niet over geïnformeerd.

Gaandeweg 2013 kwam er verandering in. “Kamp voelde zich steeds wat minder op z’n gemak met het feit dat hij wel verantwoordelijkheid droeg voor de positie die de directeur-generaal in die twee overleggen innam, maar dat hij daar niet bij betrokken was”, vertelde Dierikx.

De enquêtecommissie verhoort vrijdagmiddag minister Kamp.

Jasaseosmm.com Smm Panel is the best and cheapest smm reseller panel Buy Instagram Verification for instant Instagram likes and followers, Buy Verification Badge, Youtube views and subscribers, TikTok followers, telegram services, and many other smm services. telegram, and many other smm services